2603 Is de NVWA waakhond af?

 

Groot was mijn schaamte bij het lezen van een artikel van 11 februari 2026 in het NRC over de geciteerde houding van onze NVWA tijdens de laatste twee recente voedselschandalen. Dat van het verontreinigde babymelkpoeder en dat van het gekleurde, door asbest verontreinigde Chinese speelzand dat door kleuters gebruikt wordt. Nu is de publieke opinie extra streng en vooral meedogenloos als het woord ‘baby, kind of kleuter’ gebruikt wordt in een of andere voedselveiligheidsschandaal. Het babymelkpoeder wordt inmiddels wereldwijd teruggeroepen maar de terugroepactie van het speelzand is per 12 februari 2026 nog steeds niet opgestart. ‘Het onderzoek kan nog een paar weken duren’.  Microscopisch onderzoek duurt hooguit 5 minuten naar mijn mening.
In een verklaring van een of andere in duisternis gehulde woordvoerder van de NVWA is te lezen dat men wel in contact is getreden met de producent, in casu Nestlé. De consument is dus niet geïnformeerd in een vroeg stadium. Het lijkt wel of men bang is van het oh, zo machtige Nestlé waar de juridische afdeling iets beter bezet lijkt dan die van de NVWA. Het heeft er alle schijn van dat men niet durft op te treden tegen een bedrijf dat zijn grondstoffen liever uit het duistere China betrekt dan van een gerenommeerde Europese of beter, een Nederlandse producent. We praten wel over een hoogwaardig product met een hoog afbreukrisico, niet een of ander klooiproduct. Hier zien we keihard het voedselveiligheidsrisico van het Angelsaksisch businessmodel van een multinational. De aandeelhouders gaan voor de consument. Nestlé, dat vakkundig het iconische product als Kitkat heeft uitgekleed zodat de biscuit door het steeds dunnere laagje chocola te zien is. Lees meer hierover op pagina 83 van het boek: ‘Leugens op mijn bord’.

Door niet proactief op te treden toont de NVWA niet haar autoriteit. Deze dienst is voor de bewaking van ons aller voedselveiligheid.

Commerciële zuigelingenvoeding een ‘Ultra processed food’ bij uitstek.
Voor moeders die geen eigen melk geven heeft de wetgever uitgebreide voorschriften opgesteld van de verplicht toe te voegen ingrediënten voor een product dat zuigelingenvoeding heet. Baby’s ouder dan 6 maanden krijgen dan opvolgvoeding die weer een andere wettelijke samenstelling heeft. Zoals vitamines, mineralen, aminozuren en vetzuren bijvoorbeeld. Het maakt voor de consument niet uit welk merk gekocht wordt omdat de samenstelling wettelijk bepaald is. Alle leveranciers, dus ook die van het Kruidvat moeten zich aan dezelfde wettelijke regels houden. De grondstof waar Nestlé mee in de fout is gegaan heet Arachidonzuur, kortweg ARA genoemd.  Dit vetzuur wordt vaak samen met DHA (Docosahexaeenzuur) toegevoegd. Dit is een van de vele vetzuren die aan koemelkpoeder worden toegevoegd om de groei en ontwikkeling van een baby te optimaliseren. Al deze wijsheden kan de consument zelf opzoeken in het ‘Handboek regelgeving voor specifieke groepen’ dat op de website van de NVWA gepubliceerd wordt onder de link: https://www.nvwa.nl/documenten/eten-drinken-roken/etikettering/publicaties/handboek-regelgeving-voeding-voor-specifieke-groepen
Daarin staat ook in hoofdstuk 2.2 iets over het interventiebeleid van de NVWA: ‘Dit beleid is erop gericht om overtredingen en risicovolle situaties op te heffen, zo nodig te bestraffen en herhaling te voorkomen’ Hahahaha!
China, het meest vervuilende land ter wereld
Dit geldt niet alleen voor allerlei milieuzaken maar vooral voor voedingsmiddelen. Veel grondstoffen worden spotgoedkoop aangeboden. De collectieve stands van de Chinezen zijn indrukwekkend wanneer men de ingrediënten beurzen bezoekt als de FIE. De verleiding is dan haast onweerstaanbaar om ‘spul’ uit China betrekken, terwijl in Nederland ook goede leveranciers te vinden zijn. Het melamine schandaal uit 2008 ligt iedereen vers in het geheugen. Bij mij rijst het vermoeden dat tijdens de fabricage van ARA ergens een bacteriële besmetting heeft plaatsgevonden met de thermoresitente en sporevormende bacterie Bacillus cereus die het hitteresistente toxine cereulide produceert. Dit is een doodnormale bacterie die veel in rijst aangetroffen wordt. Chinese restaurants die veel oude rijst weer opbakken kunnen hun gasten soms trakteren op de ‘banqueting disease’. Je wordt vóór het afrekenen al doodziek. Handig bij het afrekenen. Het zou best wel eens oude meuk kunnen zijn dat bij het opruimen van het magazijn in China ergens is gevonden. Ik ben benieuwd naar de traceerbaarheids documenten die Nestlé uiteraard angstvallig tegen de borst houdt.

Chinese producten horen een vergelijkbare bijsluiter te krijgen


Het RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed) systeem is ook voor consumenten beschikbaar
https://food.ec.europa.eu/food-safety/rasff_en
Dit is een Europees waarschuwingssysteem dat alle lidstaten en ook daarbuiten waarschuwt als er zich een voedselveiligheids calamiteit voordoet in zowel eindproducten als grondstoffen die in de EU geïmporteerd worden of al aanwezig zijn. We lezen op die site dat op 12 december reeds een eerste melding gedaan is onder nummer 2025.9962. Daarna is het balletje via de andere lidstaten gaan rollen en is dit schandaal uitgegroeid tot een van de grootste terugroepacties ooit. De NVWA kwam niet verder dan wat te babbelen met de producent lijkt wel. Geen publieke waarschuwing geen persverklaring in december, niets. ‘We gaan eerst Kerstmis vieren’. Deze lakse houding komt de NVWA duur te staan. Iedere keer lijkt men ermee weg te komen door een lethargische houding aan te nemen. Dat moet je eens in het bedrijfsleven proberen, dan word je ruw gewekt uit je winterslaap met een ontslagbrief. Het leuke is dat de NVWA  op de eigen website aangeeft dat er meldingsplicht is van de producent bij een afwijking  aan een product.
Je zou dan zeker verwachten  in het geval van de cereulide dat de NVWA dan ook een waarschuwing  naar de consument doet uitgaan. Mede doordat in de RASSF portal al twee(!) maanden geleden al melding werd gedaan van een ernstig voedselveiligheidsprobleem.
De badinerende toon van een ambtenaar kan dodelijk zijn
Het citaat aan het einde van het NRC artikel vormde naar mijn mening een grove belediging naar de consument toe en voor de hardwerkende controleurs die dagelijks met hun benen in de modder en vooral muizen staan.
‘Het is NIET aan de NVWA om bij twijfel aan de kwaliteit van een product de consument onmiddellijk te waarschuwen. Dat is de taak van de producent’

WAT!

Waar is de handhavende en  rol en die van voedselwaakhond van de NVWA? Natuurlijk moet de producent de consument waarschuwen, dat staat duidelijk in de Algemene levensmiddelenverordening Vo 178/2002. Nestlé heeft ook aantoonbaar getreuzeld met hun eigen melding die normaal gesproken binnen 4uur(!) gedaan moet worden.
De terechte actie van Foodwatch
Foodwatch heeft om deze reden terecht ook een rechtszaak aangespannen. Toen dit schandaal niet meer onder het Zwitserse tapijt paste heeft men uiteindelijk besloten dit  publiekelijk te melden. De NVWA had al in december in actie kunnen komen. Het is een gemiste kans om de autoriteit te tonen.
Het wordt hoog tijd dat de ‘Inspecteur Generaal’ uit de kast komt en op een zeepkist de autoriteit en vooral de deskundigheid van de Dienst gaat etaleren. Dat doen de commissarissen van politie en burgemeesters toch ook? Die staan voor hun troepen en houden zich niet bezig met het ontvangen en handenschudden van in hun ogen meer interessante hoogwaardigheidsbekleders.
Ook al is de IG zelf geen deskundige op het gebied van voedselveiligheid, hij kan het beleid en de te nemen maatregelen helder uitleggen. Binnen de Dienst zijn genoeg adjudanten die de IG zelfs met een autocue kunnen helpen om een goede verklaring neer te zetten.
Niets van dit alles. Ik erger me dood aan het feit dat er weer een anonieme persvoorlichter uit de la gehaald wordt om een slap verhaal op te hangen die de autoriteit van de Dienst sterk ondermijnt.
Dit is haast een belediging naar de eigen medewerkers toe. Die voelen zich redelijk in de steek gelaten.
Het wordt tijd dat er een reorganisatie opgetuigd wordt.
Ik heb al een paar aanbevelingen gedaan vanaf pagina 160 in mijn boek ‘Leugens op mijn bord’ dat al in 2022 verscheen. Ik wil zien dat de NVWA haar autoriteit weer terugkrijgt die men verdient in plaats van het vijfde wiel van de wagen te zijn door achter de feiten aan te lopen.

Dit drama gaat zeker een vervolg krijgen.

Slapen is geen geringe kunst, je moet er de hele dag voor wakker blijven