Gestructureerd concurrentieonderzoek binnen de voedingsmiddelenindustrie is een vaak verwaarloosd onderwerp. Doodzonde. Er ligt zoveel informatie op straat over de concurrentie gewoon voor het oprapen. Gratis en voor niks. De voorbereiding en presentatie is een zeer tijdrovende klus die altijd de moeite waard is. Door dit onderzoek jaarlijks uit ge voeren kan men snel de kleinste verandering of slinkse truc van de concurrentie op het spoor komen.

Goed gejat is beter dan zelf bedacht?
We praten niet over het kopiëren van elkaars etiketten dat door veel amateur QA afdelingen gedaan wordt.  Dat is altijd een beetje sneu omdat je altijd achter de feiten aanholt. Dit is een makkelijke manier om de labels op orde te krijgen. Gewoon kopiëren van de grote jongens omdat de grote gespecialiserde afdelingen hebben die de etiket vermeldingen tot in detail uitspitten met de talloze wetboeken in de hand. Analyse van de producten van de concurrent kan een schat aan informatie opleveren. Het biedt de volgende voordelen:

1. De eigen werknemers krijgen de kans om concurrerende producten te zien en te proeven. Dit werkt sterk motiver4end.
2. Voor de marketingafdeling kunnen trends zichtbaar worden over receptuurverandering en prijsvorming.
3. De directie van het bedrijf krijgt een objectief beeld over de kwaliteitspositie.

Hier behandelen we een paar kenmerkende analyses.

Analyse van het label. Welke claims gebruikt men,  klopt het gewicht dat vermeld wordt? Wat is de THT termijn ten opzichte van de aankoopdatum?

Ingrediëntenlijst. Dit is het vakgebied van de technoloog die snel conclusies kan trekken over de gebruikte conserveermiddelen en grondstoffen. Hij kan snel zien of het product nagemaakt is.

Verpakking. De coderingen op een glazen pot of fles zeggen veel over de herkomst. Iedere glasfabriek plaatst een herkenbare code op de pot, inclusief een gecodeerde productiedatum. Weeg de pot leeg. Op conservenbussen staan vergelijkbare coderingen. Meet meteen de blikdikte.

De coderingen. Hieruit kan vaak feilloos de producent getraceerd worden. Letter cijfercombinaties verraden vaak uit welke fabriek het product komt als je alle coderingen op een rijtje hebt gezet. EAN code veranderd? Bestelnummers van de etiketten en leverancierslogo?

Type sluiting. Bij potten kan de kleur van de compound veelzeggend zijn. PCV vrij of niet? Bij conservenbussen zijn vaak aparte traceerbaarheidscoderingen die de oorsprong prijs kunnen geven.

Prijs. Druk die uit in €/kg voor een goede vergelijking.

Organoleptische beoordeling. Hier moet men zoveel mogelijk medewerkers van de productievloer bij betrekken.  Vaak worden er zinnige opmerkingen geplaatst die meteen vastgelegd moeten worden.  Geur, kleur, smaak en uiterlijk zijn onontbeerlijke parameters die vastgelegd dienen te worden.

Fysische beoordeling. De stevigheid kan door middelen van een penetrometer beaald worden. Hierbij wordt de weerstand die een vork ondervindt in het product vastgelegd. Bij vloeistoffen kan de viscositeit bij 20^oC bepaald worden door middel van een spindel viscosimeter. De kleur kan objectief bepaald worden door middel van een kleurmeter van Gretag of Minolta die de kleur in internationaal erkende L*a*b* waardes weergeeft.

Zeefanalyse. Bij vleesachtige- en vloeibare producten die troebel zijn, zoals soepen en diervoeding kan dit soms verassende resultaten opleveren. Bij dierenvoeder kan men snel zien of er lever, longen of strotten verwerkt zijn. Bij sommige andere producten kan met behulp van een schuifmaat de dimensies, lees sortering, bepaald worden.  

Analytisch onderzoek. Altijd leuk om te controleren of de voedingswaarde nog klopt. Is het dure eiwit een beetje minder gedoseerd? Wat is de pH? Bij sterke vermoedens kan ook op contaminanten geanalyseerd worden zoals pesticiden, zware metalen en chemische vervuiling. Microplastics, MOSH, MOAH en PFAS vormen altijd een leuk discussiepunt.

Microbiologisch onderzoek. Vooral aan het einde van de THT termijn is dit superspannend bij verse producten.  Entero’s en Listeria m. mogen niet in het lijstje ontbreken.

Wat te doen als er een overtreding vastgesteld wordt bij de concurrentie?

1. Opbellen en collegiaal helpen
2. Naar de RCC Reclame Code Commissie stappen en melding maken.
3. Handhavingsverzoek bij de NVWA indienen. Dit kan alleen via een NGO daar zij deze bevoegdheid hebben in tegensteling tot andere entiteiten.
4. Je doodlachen om de fouten van de concurrent

Je hoeft nooit harder te lopen dan je buurman, blijf hem een halve stap voor